سقز ( شهر زیبایی ها )
در این پست سقز را آنگونه که در ویکی پدیا آمده است برایتان تهیه کرده ام
پیشینه تاریخی
سقز یکی از شهرهای استان کردستان است که در شمال غربی سنندج و در فاصله ۱۹۸ کیلومتری آن واقع است و از شمال به بوکان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تیلکو و از شرق به منطقه افشار منتهی میشود.
شهرستان سقز بر روی دو تپه طویل که رودخانه سرپوشیده ولی خان از وسط آن میگذرد، بنا شدهاست پستی و بلندیهای داخل شهر و مناظر و چشم انداز زیبای رودخانه سیمینه رود که از کنار این شهر میگذرد جلوه بدیعی را به نمایش گذاشتهاست.
هر چند کاوشهای علمی باستانشناسی در این شهر انجام نگرفتهاست. اما در مورد تاریخ آن روایتهای گوناگونی وجود دارد و نظریات مختلف ابراز شدهاست تا جائیکه تاریخ ساخت آنرا به هزاره هفتم قبل از میلاد نسبت میدهند. عدهای از مورخین باستناد به آثار باستانی زیویه معتقدند که این شهر در نخستین اتحاد ماد با نام ایزیرتا نامیده شده و پایتخت مادها بودهاست و توسط مادها استحکاماتی در آن ساخته شدهاست که زیویه و آرمائیت «قپلانتو» از آن جمله هستند. دستهای دیگر از مورخین معتقدند که بعد از هجوم 'سارکن دوم' پادشاه آشور به سرزمین ماد که منجر به گریز مادها به سوی همدان شده سکاها به سقز آمدند و آنرا به عنوان پایتخت خود برگزیدند. در زمانی که حکومتهای محلی در مناطق مختلف ایران حاکمیت میکردند در شهرستان سقز نیز حکومت اردلانها برای مدتی مدید ادامه داشت.
نام
نام امروز سقز از نام قوم سکه یا سکا سکاها یا سکز به یادگار ماندهاست و سکز همان ساکز است. در روزگار مادها سکاها فراوان به مرزهای ایران میتاختند.اینان گاه با آشور همپیمان میشدند و زمانی زیر فرمان خود مادها با آشوریان میجنگیدند. به دنبال حمله مجدد آشور به مادها خشتریته برای پایان دادن به حملات اشور با ماننا و سکاها پیمان دوستی بست و عملا با اشور وارد جنگ شد. در حدود سال ۶۵۰ پ. م. پادشاهی ماد دولت بزرگی در ردیف ماننا و اورارتو و عیلام بود. بعد از سکاها کیمریها (یکی دیگر از قبایل صحرانشین شمال قفقاز) به منطقه شمال غرب ایران حمله کردند و در سر راه خود، دولت اورارتو در غرب دریاچه اورمیه و شرق آناتولی را نابود کردند. هووخشتره، بزرگترین پادشاه ماد در ده سال اول حکومتش موفق شد که رابطه اش را با پادشاه سکاها، پروتوثیس، به اتحاد متقابل تبدیل کند. هووخشتره ارتشش را به دو قسمت پیاده نظام مجهز به نیزه و سوارنظام تیر انداز (شکلی که از سکاها آموخته بود) تقسیم کرد و دولت نیرومندی در ماد تشکیل داد. در روزگار هووخشتره، پس از انقیاد سکاها در ماد، گروهی از سکاها را به غرب ماد کوچاندند و این سرزمین را به نام آنان سکزی یا ساکز خواندند که اکنون به سقز معروف است. گفته میشود که این شهر با نام ایزیرتا در نخستین اتحاد ماد، پایتخت مادها بود. سرکردگان ماد در اطراف شهر استحکاماتی برای خود ساختند که از آن جمله زیویه(ایزبیا)(ایزیبیا) و قپلانتوی کنونی (آدامائیت) را میتوان نام برد. در این زمان سارگن دوم پادشاه آشور به سرزمین ماد تاخت، مادها شکست خوردند و ایزیرتا، زیویه و آدامائیت را ویران کرد.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
در نخستين اتحاد ماد، شهر سقز با نام ‹‹ايزيرتا›› پايتخت مادها بود
) فرماندهان ماد در اطراف شهر استحكامات ‹‹زيويه›› و ‹‹قپلانتوی›› كنونی (آدامائيت
را برای خود بنا کردند. در اين زمان سارگن دوم - پادشاه آشور - به سرزمين ماد تاخته
و آن ها را شكست داد و «ايزيرتا»، «زيويه» و «آدامائيت» را ويران ساخت. پس از آن
سكاها (سكه) به تجديد بنای اين شهر پرداخته و سقز را به نام «اسكيت» (ساكز، سكز) بعنوان پايتخت خود انتخاب کردند.
شهر سقز سابقا در دشتی در جنوب باختری شهر فعلی قرار داشت، كه اكنون به «كهنه سقز» يا «سقز كهنه» معروف است. شهر فعلی ابتدا در اطراف بازار به وجود آمد از اين رو قديمی ترين محله شهر، محله بازار است كه بعدها در اثر ارتباط تبريز، سنندج و بانه
طرفين جاده های آن آباد شد . در حال حاضر، موقعيت طبيعی و نحوه استقرار شهر در دامنه ارتفاعات و گذر رودخانه از كنار آن، اين شهر را به يكی از زيباترين شهرهای استان كردستان تبديل كرده است
دیدنیها
پارک مولوی کرد - ساحل رودخانه - بازار سقز - طبیعت بکر و زیبای منطقه سرشیو - کوههای چهل چشمه - نه که روز و سد لگزی از جاهای دیدنی شهرستان سقز هستند. در این شهرستان بیش از یکصد و پنجاه اثر تاریخی و باستانی وجود دارد که فقط دو اثر آن یعنی قلعه باستانی زیویه و غار کرفتو مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیدهاست.
در ۷۴ کیلومتری شرق شهرستان سقز و در منطقه اوباتو«هه وه تو» صخرهای از سنگهای آهکی بر فراز تپهای پدید آمدهاست که قلعه و غار کرفتو نامیده میشود. براساس مطالعات زمین شناسی صخره قلعه و غار کرفتو در دوران سوم زمین شناسی شکل گرفتهاست. بر اساس بررسی و مطالعات انجام شده در این غار آثاری از انسانهای اولیه مانند نقاشیهای روی دیوارها یافت شدهاست که نشان میدهد این غار زیستگاه انسانهای اولیه در این منطقه بودهاست.
مسجد دومناره
بانی آن به راویتی کاک سور وزمله از سادات منظقه و به روایتی دیگر شیح حسن موالاناوا و قدمت آن به دوره افشاریه برمیگردد.
آجرکاریهای نمای بیرونی مسجد و منارهها و حوضخانه مسجد از زیباییها این بنای تاریخی اند.
- بازار قدیمی سقز
- دژ باستانی زیویه
این قلعه بر روی تپهای به ارتفاع ۱۴۰ متر در فاصله ۴۲ کیلومتری شهر سقز و در حاشیه روستایی به نام زیویه قرار دارد که در سال ۱۹۴۷ میلادی به طور اتفاقی کشف گردید.این بنا به محیط اطراف اشراف کامل دارد و با توجه به بقایای ستونهایی در قسمتی ایوان مانند به نظر میرسد مرکز حکومت و امنگاه منطقه برای حاکم وقت بودهاست. از حفاریهای این تپه که اکثرأ در گذشته و به صورت غیر مجاز بوده اشیای زیادی به دست امده که بعضی از آنها در موزههای داخلی و بسیاری هم در موزههای خارج هستند از جمله اشیای بدست آمده قطعات عاج منقوش بوده که نقوش حیوانی و صحنه شکار اساطیر روی آنها حک شده و از ارزش ویژهای برخوردار است.از روی دو نمونه از آنها، نقش برجسته آبیدرسنندج طراحی، بزرگ نمایی و ساخته شدهاست گردنبند طلا و سر عقاب طلائی از دیگر نمونههای اشیای کشف شده تپه زیویه هستند که از ارزش زیادی برخوردارند میباشند.
- دریاچه سد لگزی
در ۳۴ کیلومتری شمال شرقی شهرستان سقز قرار گرفتهاست اهمیت این دریاچه از لحاظ کشاورزی، ورزشهای آبی و صید ماهی میباشد
منبع : سایت ویکی پدیا
عکس رودخانه ارس